Yüz estetiğinde amaç yalnızca:
“bütün kırışıklıkları yok etmek”
olmamalıdır.
Yüz ifadesi birbirine karşı çalışan kasların oluşturduğu bir dengedir.
Bazı kaslar:
- Kaldırır
- Aşağı çeker
- Sıkıştırır
- Daraltır
- Geri çeker
Bir kasın aktivitesini değiştirmek bu nedenle yüzün başka bir bölgesini de etkileyebilir.
Doğru yaklaşım:
anatomiyi değerlendir → probleme neden olan kası belirle → aşırı aktiviteyi seçici olarak azalt → doğal mimikleri koru
olmalıdır.
Botulinum Toksin Nedir?
Botulinum toksin nöromüsküler kavşakta asetilkolin salınımını etkileyerek kas aktivitesini geçici olarak azaltır.
Kas cerrahi olarak çıkarılmaz.
Aktivitesi belirli bir süre azaltılır.
Zaman içerisinde nöromüsküler fonksiyon yeniden oluşur.
Bu nedenle botulinum toksinin etkisi kalıcı değil, geçicidir.
Botoks ve Botulinum Toksin Aynı Şey mi?
Günlük kullanımda “Botoks” kelimesi botulinum toksin uygulamalarının tamamı için kullanılmaktadır.
Ancak Botox teknik olarak bir marka ismidir.
Farklı botulinum toksin ürünleri bulunabilir ve ürünlerin üniteleri birebir eşdeğer kabul edilmemelidir.
Dinamik ve Statik Kırışıklık
Bu ayrım tedavi açısından önemlidir.
Dinamik Çizgiler
Kas hareketi sırasında ortaya çıkan çizgilerdir.
Örneğin:
- Kaş çatarken
- Kaşları kaldırırken
- Gülerken
- Gözleri kısarken
belirginleşebilir.
Botulinum toksinin en doğrudan etkilediği çizgiler bunlardır.
Statik Çizgiler
Yüz dinlenme halindeyken de görülen kırışıklıklardır.
Bunlarda:
- Uzun yıllar tekrarlanan mimik
- Dermal yaşlanma
- Kollajen kaybı
- Güneş hasarı
- Deri incelmesi
rol oynayabilir.
Botulinum toksin kas aktivitesini azaltabilir ancak derinleşmiş statik bir çizgiyi tek başına tamamen ortadan kaldırmayabilir.
Alın Botoksu
Yatay alın çizgilerinin temel kası frontalis kasıdır.
Ancak frontalis aynı zamanda kaşları yukarı kaldırır.
Dolayısıyla önemli bir paradoks vardır:
Alın çizgisini oluşturan kas, aynı zamanda hastanın kaşını yukarıda tutan kas olabilir.
Frontalisin gereğinden fazla zayıflatılması:
- Kaşlarda ağırlık
- Kaş pozisyonunun düşmesi
- Üst göz kapağındaki deri fazlalığının daha belirgin hale gelmesi
gibi sonuçlar oluşturabilir.
Bu nedenle alın botoksu kaş ve üst göz kapağı anatomisinden bağımsız planlanmamalıdır.
Kaş Arası Botoks
Glabellar bölgedeki dikey çizgiler özellikle kaş çatma kaslarının aktivitesiyle oluşur.
Bu bölgede:
- Corrugator supercilii
- Procerus
- Depressor kompleksinin bazı komponentleri
rol oynar.
Amaç kaş çatmayı tamamen ortadan kaldırmak değil, aşırı aktiviteyi kontrollü şekilde azaltmaktır.
Kaz Ayağı Botoksu
Gözün dış tarafındaki dinamik çizgiler orbicularis oculi kasının aktivitesiyle yakından ilişkilidir.
Botulinum toksin bu çizgileri azaltabilir.
Ancak göz çevresi:
- Kaş pozisyonu
- Alt göz kapağı desteği
- Yanak hareketi
- Gülüş dinamiği
ile birlikte değerlendirilmelidir.
Botoksla Kaş Kaldırma
Kaş pozisyonu:
frontalisin yukarı kaldırıcı etkisi
ile
orbicularis ve glabellar kasların aşağı çekici etkisi
arasındaki dengeye bağlıdır.
Bu denge seçici olarak değiştirildiğinde kaş pozisyonunda sınırlı bir değişiklik oluşturulabilir.
Bu işlem bazen “Botoksla kaş kaldırma” olarak adlandırılır.
Ancak belirgin kaş düşüklüğünde cerrahi kaş kaldırmanın sağladığı anatomik repozisyonu oluşturamaz.
Botoks Sonrası Kaş ve Göz Kapağı Ağırlaşabilir mi?
Evet.
Bazı hastalar:
- Düşük kaşı
- Üst göz kapağı deri fazlalığını
- Hafif pitozisi
kompanse etmek için frontalisi aktif kullanır.
Bu kas gereğinden fazla zayıflatılırsa hasta göz çevresini daha ağır hissedebilir.
Dolayısıyla:
Alın çizgilerini tedavi etmeden önce hastanın neden frontalisi kullandığını anlamak gerekir.
Pitozis ve Botulinum Toksin
Gerçek pitozis, üst göz kapağı kenarının normalden düşük olmasıdır.
Bu durum:
- Üst göz kapağı deri fazlalığından
- Kaş düşüklüğünden
farklıdır.
Botulinum toksin gerçek yapısal pitozisin tedavisi değildir.
Ayrıca üst yüz uygulamalarında istenmeyen yayılım nadiren geçici göz kapağı düşüklüğüne neden olabilir.
Bunny Lines
Burun yanlarında mimikle oluşan çizgiler seçilmiş hastalarda tedavi edilebilir.
Ancak burun çevresindeki kasların gülüş dinamiğiyle ilişkisi nedeniyle aşırı uygulamadan kaçınmak gerekir.
Gummy Smile
Gülerken diş etinin fazla görünmesinin farklı nedenleri vardır:
- Üst dudak kaldırıcı kasların aşırı aktivitesi
- Dudak anatomisi
- Vertikal maksiller fazlalık
- Diş ve diş eti ilişkileri
Kas aktivitesinin önemli olduğu seçilmiş hastalarda botulinum toksin gingival görünürlüğü azaltabilir.
Ancak:
Her gummy smile kas kaynaklı değildir.
İskeletsel problemi botulinum toksinle tamamen düzeltmek mümkün değildir.
Lip Flip
Üst dudak çevresindeki belirli kasların aktivitesinin azaltılmasıyla dudak kenarının içeri kıvrılması azaltılabilir ve vermilion görünürlüğünde hafif artış sağlanabilir.
Ancak lip flip:
- Dudağa gerçek hacim eklemez
- Dudak dolgusu değildir
- Uzun üst dudağı kısaltmaz
- Cerrahi lip lift değildir
Bu işlemlerin endikasyonları farklıdır.
Masseter Botoksu
Masseter çiğnemenin temel kaslarından biridir.
Gerçek masseter hipertrofisi bulunan hastalarda kas aktivitesinin azaltılması zaman içinde kas hacmini ve alt yüz genişliğinin musküler komponentini azaltabilir.
Ancak:
Geniş alt yüz her zaman masseter hipertrofisi değildir.
Alt yüz genişliğinde:
- Mandibular angle
- Mandibula korpusu
- Subkutan dokular
- Parotis
- Masseter
- Bunların kombinasyonu
rol oynayabilir.
Botulinum toksin mandibular kemiği daraltmaz.
Masseter Botoksu ve Yüz İnceltme
Doğru seçilmiş hastada alt yüzü daha ince gösterebilir.
Ancak aşırı masseter küçültülmesi bazı yüzlerde:
- Çöküklük
- Alt yüz desteğinde azalma
- Jowl görünürlüğünde artış
oluşturabilir.
Amaç masseteri mümkün olduğunca küçültmek olmamalıdır.
Diş Sıkma ve Bruksizm
Botulinum toksin seçilmiş hastalarda aşırı çiğneme kası aktivitesini azaltabilir.
Ancak bruksizm multifaktöriyeldir.
Botulinum toksin:
- TME hastalıklarının
- Diş aşınmasının
- Baş ağrısının
- Uyku bozukluklarının
evrensel tedavisi olarak sunulmamalıdır.
Gerektiğinde diş hekimliği veya ilgili branş değerlendirmesi gerekir.
Ağız Köşesi ve DAO
Depressor anguli oris ağız köşesini aşağı çeken kaslardan biridir.
Seçilmiş uygulamalar ağız çevresindeki kas dengesini hafifçe değiştirebilir.
Ancak alt yüzde:
- Gülüş
- Dudak hareketleri
- Konuşma
- Oral kompetans
sağlayan kaslar birbirine çok yakındır.
Bu nedenle anatomik hassasiyet önemlidir.
Çene Ucu ve Mentalis
Aşırı mentalis aktivitesi:
- Çene ucunda portakal kabuğu görünümü
- Gamzelenme
- Dinamik kontraksiyon
oluşturabilir.
Botulinum toksin seçilmiş hastalarda bunu azaltabilir.
Ancak retrüze veya yetersiz projeksiyonlu çene ucu iskeletsel bir problemdir ve mentalis botoksuyla düzeltilemez.
Platysma Bantları ve Boyun Botoksu
Boyundaki vertikal bantların bir kısmı platysma aktivitesiyle ilişkilidir.
Seçilmiş hastalarda botulinum toksin bu dinamik bantları azaltabilir.
Ancak boyun yaşlanmasında:
- Deri gevşekliği
- Subkutan yağ
- Platysma ayrışması
- Derin boyun dokuları
- Submandibular bezler
- Digastrik kaslar
- İskelet anatomisi
de rol oynayabilir.
Dolayısıyla:
Botulinum toksin dinamik platysma aktivitesini azaltabilir; boyun germe veya platismaplastinin yerini tutmaz.
Nefertiti Lift
“Nefertiti Lift” platysmanın ve bazı alt yüz depresörlerinin botulinum toksinle tedavisi için kullanılan pazarlama terimlerinden biridir.
Etkisi genellikle sınırlıdır.
Gerçek:
- Jowl
- Jawline gevşekliği
- Boyun sarkması
üzerinde cerrahi lifting etkisi oluşturmaz.
Terleme Botoksu
Botulinum toksin ter bezlerine giden kolinerjik sinyalleri etkileyerek aşırı terlemeyi azaltabilir.
Özellikle seçilmiş:
- Koltuk altı
- Avuç içi
- Diğer uygun bölgelerde
kullanılabilir.
Bu uygulama estetikten ziyade fonksiyonel bir tedavidir.
Botoks Ne Zaman Etki Eder?
Etki anında ortaya çıkmaz.
İlk değişiklikler takip eden günlerde görülür ve sonuç zaman içerisinde oturur.
Dolayısıyla uygulama hemen sonrasında sonuç değerlendirilmemelidir.
Botoks Ne Kadar Kalıcıdır?
Etki süresi kişiden kişiye değişir.
Süreyi:
- Kas gücü
- Uygulama bölgesi
- Kullanılan ürün
- Uygulanan doz
- Bireysel nöromüsküler özellikler
- Önceki uygulamalar
etkileyebilir.
Etki zamanla azalır.
Her hasta için kesin bir süre garanti edilemez.
Botoks Yüzü İfadesiz Yapar mı?
Amaç bütün kasları maksimum düzeyde hareketsiz bırakmak olursa yapabilir.
Ancak doğru yaklaşım bu olmak zorunda değildir.
Anatomiye dayalı uygulamada:
- Kaş hareketi
- Gülüş
- Mimikler
- Yüzün doğal asimetrisi
korunarak istenmeyen aşırı kas aktivitesi azaltılabilir.
Doğal sonuç, yüzün hiç hareket etmemesi değil; doğru miktarda hareket etmesidir.
Erkeklerde Botulinum Toksin
Erkek yüzünde:
- Kas kitlesi
- Kaş pozisyonu
- Alın anatomisi
- İstenen kaş şekli
farklı olabilir.
Her hastaya aynı uygulama şemasının kullanılması doğal olmayan veya istenmeyen feminizasyona neden olabilir.
Tedavi kişinin yüz kimliğini korumalıdır.
Yüz Asimetrisi
Yüzlerin büyük bölümü doğal olarak asimetriktir.
Kas kaynaklı bazı asimetriler botulinum toksinle azaltılabilir.
Ancak asimetri:
- Kemik
- Yumuşak doku
- Sinir fonksiyonu
- Eski ameliyat
- Fasiyal paralizi
- Dental veya iskeletsel yapı
kaynaklı olabilir.
Her asimetri botoksla düzeltilemez.
Botulinum Toksin ve Dolgu Arasındaki Fark
İki tedavi farklı problemlere yöneliktir.
Botulinum toksin → kas aktivitesini değiştirir.
Dolgu → hacim ve yapısal destek sağlar.
Bu nedenle dinamik kaş arası çizgisi ile hacim kaybetmiş yanak aynı şekilde tedavi edilmez.
Botoks ve Yüz Germe
Botulinum toksin aşağı doğru yer değiştirmiş yüz dokularını anatomik olarak yeniden konumlandırmaz.
Belirgin:
- Jowl
- Yüz dokusu sarkması
- Boyun gevşekliği
- Derin yapısal yaşlanma
botulinum toksinden farklı problemlerdir.
Preventif Botoks
“Preventif botoks” popüler bir kavramdır.
Tekrarlayan kas kontraksiyonunun azaltılması seçilmiş bölgelerde derinin sürekli katlanmasını azaltabilir.
Ancak bu:
her genç hastanın kırışıklık oluşmadan botoks yaptırması gerektiği
anlamına gelmez.
Endikasyon yaşa değil, anatomiye ve mimik aktivitesine göre konmalıdır.
Botulinum Toksinin Riskleri
Uygulamaya göre:
- Enjeksiyon bölgesinde ağrı
- Morarma
- Şişlik
- Baş ağrısı
- Geçici asimetri
- Fazla veya yetersiz kas zayıflaması
- Kaş ağırlığı
- Kaş asimetrisi
- Geçici göz kapağı pitozisi
- Gülüş değişikliği
- Alt yüz kas dengesizliği
- Komşu kaslarda geçici zayıflık
oluşabilir.
Nadir sistemik yan etkiler de mümkündür.
Bu nedenle botulinum toksin uygulaması yalnızca bir güzellik hizmeti değil, tıbbi bir işlemdir.
Dr. Fatih Ceran'in Botulinum Toksin Yaklaşımı
Planlama:
“Kaç bölge botoks yapalım?”
sorusuyla başlamamalıdır.
Önce yüz hareket halinde değerlendirilmelidir.
Çizgiler dinamik mi?
Statik komponent var mı?
Hasta kaşlarını çatınca ne oluyor?
Kaşlarını kaldırınca ne oluyor?
Kaşın istirahat pozisyonu nerede?
Hasta düşük kaşını kompanse etmek için frontalisi sürekli kullanıyor mu?
Üst göz kapağında deri fazlalığı var mı?
Gerçek pitozis var mı?
Glabellar kaslar ne kadar güçlü?
Orbicularis gülüş sırasında nasıl davranıyor?
Asimetri istirahatte mi, mimikte mi?
Alt yüz genişliği kas mı, kemik mi?
Gerçek masseter hipertrofisi var mı?
Çene ucundaki problem kas kaynaklı mı, iskeletsel mi?
Boyundaki bantlar dinamik mi?
Yoksa problem deri gevşekliği ve derin boyun anatomisi mi?
Plan:
yüz anatomisi → dinamik muayene → sorumlu kas → gerekli aktivite azalması → kompansatuar fonksiyonların korunması → yüz dengesinin yeniden değerlendirilmesi
şeklinde olmalıdır.
Amaç:
maksimum paralizi
değil,
doğal mimikleri ve yüz kimliğini koruyarak seçici kas modülasyonu
olmalıdır.
Botoks ve Botulinum Toksin Hakkında Sık Sorulan Sorular
Botoks ile botulinum toksin aynı şey midir?
Botox bir marka ismidir. Botulinum toksin ise tedavi grubunun genel tıbbi adıdır.
Botoks bütün kırışıklıkları yok eder mi?
Hayır. En güçlü etkisi kas hareketiyle oluşan dinamik çizgiler üzerindedir. Yerleşmiş statik kırışıklıklarda ek tedaviler gerekebilir.
Botoks yüzümü ifadesiz yapar mı?
Doğru planlamada amaç yüzü tamamen hareketsiz bırakmak değil, aşırı kas aktivitesini azaltırken doğal mimikleri korumaktır.
Botoksla kaş kaldırılır mı?
Kaslar arasındaki denge değiştirilerek sınırlı bir kaş pozisyonu değişikliği sağlanabilir. Ancak cerrahi kaş kaldırmanın yerini tutmaz.
Alın botoksu gözlerimi ağırlaştırabilir mi?
Özellikle düşük kaşı kompanse etmek için frontalisi kullanan hastalarda kasın aşırı zayıflatılması ağırlık hissini artırabilir.
Botoks pitozisi tedavi eder mi?
Gerçek yapısal göz kapağı pitozisini tedavi etmez.
Masseter botoksu yüzü inceltir mi?
Gerçek masseter hipertrofisi bulunan hastalarda alt yüzün musküler genişliğini azaltabilir. Mandibular kemiği daraltmaz.
Masseter botoksu diş sıkmayı tedavi eder mi?
Seçilmiş hastalarda kas aktivitesini azaltabilir ancak bruksizm multifaktöriyeldir ve tek başına her hastanın tedavisi değildir.
Lip flip ile dudak dolgusu aynı şey midir?
Hayır. Lip flip kas aktivitesini değiştirir; dolgu dudağa hacim kazandırır.
Boyun botoksu boyun germenin yerini tutar mı?
Hayır. Dinamik platysma bantlarını azaltabilir ancak belirgin deri, platysma ve derin boyun problemlerini cerrahi olarak düzeltmez.
Botoks ne zaman etki etmeye başlar?
Etki uygulamadan sonraki günlerde kademeli olarak ortaya çıkar.
Botoks ne kadar süre kalır?
Kişiye, kasa, uygulama alanına ve kullanılan ürüne göre değişir. Etkisi geçicidir.